Przebudowa linii kolejowej nr 1 / e65 na odcinku między Katowicami-Szopienicami Południowymi a Będzinem przez Sosnowiec ruszyła na dobre rok temu. W jej ramach przebudowywanych jest 20 obiektów inżynieryjnych, a wszystko po to, by usprawnić ruch kolejowy, przy okazji poprawiając zarówno jego bezpieczeństwo, jak i usprawniając ruch pieszy, rowerowy, samochodowy i tramwajowy tam, gdzie krzyżują się one z koleją.
Przebudowa trzech wiaduktów
W ramach inwestycji zburzone i odbudowane będą w nowej formie trzy wiadukty, to jest nad ulicami:
- Nowopogońską (ten jest już ukończony),
- Józefa Piłsudskiego (jest ukończony w połowie, trwa budowa drugiej części),
- Stefana Żeromskiego (tu prace zakończą się najpóźniej).
Wszystko po to, by zmieścić dodatkową parę torów, dzięki czemu będzie można ruch lokalny (nazywany aglomeracyjnym) oddzielić od dalekobieżnego. Warto też podkreślić, że przy tej okazji zostaną poprawione parametry techniczne linii na tym fragmencie, a przebudowa załatwia problem niezbędnych, kosztownych remontów dotychczasowych obiektów. W praktyce można więc mówić o sporych korzyściach, zarówno dla kolei, jak i dla jej pasażerów.
Korzystają też mieszkańcy i inne osoby poruszające się po mieście.
W przypadku pieszych i rowerzystów, najbardziej odczują oni poprawę na ulicach Stefana Żeromskiego i Nowopogońskiej, gdzie będą mieli do dyspozycji osobne tunele pieszo-rowerowe. To oznacza mniejsze ryzyko kolizji z samochodami, mniejszy hałas i mniejsze narażenie na wdychanie spalin.
W tych samych miejscach poprawę odczują kierowcy samochodów, gdzie będzie szerzej. Pozwoli to na jednoczesny ruch w obu kierunkach, co na ulicy Nowopogońskiej już się dzieje. Wciąż nie jest pewne jak to będzie wyglądać na ulicy Żeromskiego, to znaczy czy zarządca drogi, jakim jest miasto, zdecyduje się na przywrócenie ruchu dwukierunkowego tak, jak było kilka dekad temu. Poszerzenie prześwitu pod tym ostatnim wiaduktem będzie korzystne też dla ruchu tramwajów o tyle, że przy jednoczesnym ich przejeździe oraz samochodów, będą możliwe do zachowania większe, bezpieczniejsze odstępy.
Trochę inaczej ma się sprawa w przypadku przeprawy ulicą Piłsudskiego. Tu się dla pieszych nic nie zmienia. Niestety także nic się nie zmienia dla rowerzystów, zaś miasto trwa na stanowisku, że przejazd na drugą stronę miasta powinien się odbywać poprzez prowadzenie roweru i korzystanie z przejścia podziemnego. Kuriozalne, nonsensowne rozwiązanie, za które jednak kolei winić nie można.
Nie zmienia się tak wiele jeśli chodzi o ruch samochodów i tramwajów.
Zewnętrzne przeprawy samochodowe (prawe pasy, w każdą stronę) zachowają podobną szerokość jak przed przebudową.
Zmieni się natomiast więcej w części tramwajowo-samochodowej. Nowy obiekt jest bowiem pozbawiony środkowego rzędu podpór, tak charakterystycznych dla zburzonego, 94-letniego zespołu wiaduktów w tym miejscu. Jako powód podano dążenie do zwiększenia szerokości dostępnej dla ruchu. Aby to jednak było możliwe, konieczne będzie zbliżenie do siebie torowisk tramwajowych przez »Tramwaje Śląskie«. Wówczas odstęp między jednocześnie poruszającymi się samochodami i tramwajami pod wiaduktem zwiększyłby się o około 20 centymetrów względem tego, co jest obecnie. Ale to dopiero po ewentualnej przebudowie torowisk.
Warto przy tym przypomnieć, że przez likwidację środkowego rzędu podpór obiekt, który formalnie objęty był ochroną konserwatorską (jest na gminnej liście zabytków), nie zostanie odtworzony w formie przypominającej oryginał. Różnice w wyglądzie między historycznym zespołem wiaduktów a obecnym wiaduktem są bardzo wyraźne – zarówno w skali makro, o czym mowa powyżej, jak i mikro – kolumnady bardzo luźno przypominają oryginalne, nie ma mowy o próbie odtworzenia wyglądu tych historycznych.
Dodajmy też, że przy tak dużej ingerencji w wygląd tego miejsca spodziewana korzyść w postaci zwiększonego prześwitu poziomego wielkości około 20 cm na stronę można było osiągnąć w inny sposób, niż przez rezygnację ze środkowego rzędu podpór. A konkretnie – przez zastąpienie żelbetowego cokołu pod dwoma bocznymi rzędami podpór czymś węższym – albowiem ten cokół nie jest elementem oryginalnej konstrukcji, a wykonano go po raz pierwszy podczas poprzedniej przebudowy, kilkanaście lat temu.
Likwidacja przejazdu kolejowego
W ramach modernizacji zlikwidowano także tradycyjny, naziemny przejazd kolejowo-samochodowy pomiędzy ulicą Chemiczną a Piotrkowską i Staszica. Zamiast niego wybudowano łącznice z ulicy Piotrkowskiej z drogą krajową nr 94. W teorii ma to poprawić bezpieczeństwo, uniemożliwiając kolizję pociągów z samochodami i wypadki z udziałem pieszych oraz rowerzystów. Z pewnością też PKP PLK brało pod uwagę zmniejszenie wydatków dotąd ponoszonych na obsługę strzeżonego przejazdu kolejowego. Praktyka zależeć będzie jednak od stanu technicznego estakady w ciągu DK94, który obecnie nie jest optymistyczny. Niewykluczone więc, że za jakiś czas będzie konieczna jej przebudowa, zaś miejsce to stanie się gardłem tak wąskim, że likwidacja przejazdu okaże się dużym błędem.
Na pewno skorzystają jednak na zmianie piesi i rowerzyści. Oddano bowiem tunel pod torami, do którego prowadzą zarówno schody jak i podjazdy o łagodnym nachyleniu. Inwalidzi mogą skorzystać z windy. Co prawda doświadczenie uczy, że te często bywają niesprawne (patrz – windy na „Ślimak”), ale w takim przypadku zawsze ratunkiem pozostają zjazdy dla rowerów. To wymaga znaczącego nadrobienia drogi, ale przejechać wózkiem na drugą stronę torów samodzielnie niepełnosprawny zdoła. Dobra zmiana.
Przybędzie jeden peron, jeden przystanek i ubędzie jedna stacja
Korzyścią jest z pewnością budowa nowego peronu na stacji Sosnowiec Główny. To niezbędne, by rozdzielenie komunikacji dalekobieżnej i lokalnej było możliwe. Peron trzeci już działa, zaś dotychczasowe dwa zostały zburzone i są obecnie odbudowywane w zmodernizowanej formie. Szkoda, że nie zaplanowano nawiązania architektonicznego do istniejącej od lat 60. ubiegłego wieku wiaty nad peronem drugim, ale to subiektywna ocena piszącego te słowa i niekoniecznie powszechnie podzielana. W związku z przebudową peronów nieczynny jest obecnie tunel do nich prowadzący z budynku dworca.
Nie wydaje się być korzystna za to likwidacja stacji Będzin. Co prawda obsługa ruchu pasażerskiego została tam wstrzymana już w 2023 roku, ale obecna przebudowa nie przewiduje jego wznowienia. Co więcej – w praktyce go uniemożliwia, gdyby nawet powstała taka potrzeba. Dlaczego się na to zdecydowano, by likwidować trwale możliwość przywrócenia ruchu w tym miejscu poprzez wyburzenie peronów bez pozostawienia możliwości ich odtworzenia – trudno zrozumieć.
Niedaleko od zlikwidowanej stacji powstaje nowy przystanek, to jest Sosnowiec Środula. Dostęp do peronów będzie z okolic miejsca, w którym istniał do maja 2025 roku opisany powyżej przejazd. To typowy przystanek obsługujący wyłącznie ruch lokalny i jako taki zdaje się mieć sens. Czy jego potencjał jest większy, niż zlikwidowanej stacji Będzin Miasto? Raczej nie. Jakie faktycznie będzie zainteresowanie pasażerów przekonamy się w II kwartale 2027 roku, kiedy przewidziane jest jego uruchomienie.
Chcesz być na bieżąco? Zapisz się na nasz biuletyn informacyjny!
Jest przystanek. To znaczy przystanku brak, ale będzie – czyli Bareja wiecznie żywy
W serialu „Alternatywy 4” Stanisława Barei docent Furman oprowadza kolegę po budowanym bloku, w którym ma mieszkać. Wśród niekończących się zachwytów pada kwestia: „Winda jest, to znaczy windy brak… na razie…”. Także na razie nie ma przystanku Sosnowiec Środula i nie będzie go jeszcze ponad rok. Za to już od prawie roku jest drogowskaz do niego.
Oczywiście znajdą się tacy, którzy powiedzą, że to jest czepianie się. Ale pomyślmy – po co komukolwiek jest drogowskaz prowadzący do nieistniejącego przystanku? Czy nie dało się po prostu tej tablicy przykręcić wtedy, kiedy przystanek będzie już działał? Natomiast jest pewna niekorzyść z tego znaku. Jeśli na przykład znajdzie się w tym miejscu przypadkowo ktoś zamiejscowy (autostopowicz, turysta, rowerzysta itp.), to zostanie wprowadzony w błąd i po dotarciu do celu jego nadzieje na „złapanie” pociągu po przebyciu kilkuset metrów prysną, pozostawiając rozczarowanie. A jeśli jest miejscowy i wie, że przystanek nie działa, to po co mu drogowskaz?
Czy u nas nie można robić rzeczy normalnie, na czas? Więcej fotografii w galerii.
Pomóż nam stworzyć najlepszy portal dla Zagłębia Dąbrowskiego. Weź udział w krótkiej ankiecie – odpowiedz na pytania. Z góry dziękujemy!
