Kolejny etap rewitalizacji obiektów dawnej kopalni Saturn ruszył. Tym razem to baszta szybu i budynek maszyny wyciągowej

Najmocniej zwraca uwagę rozpoczęta rozbiórka części baszty szybowej, której ściany osiadły względem klatki szybu i powstało duże odkształcenie u szczytu. Po rozebraniu górnego fragmentu zostanie on odtworzony w możliwie wiernej oryginałowi formie.

Najbardziej spektakularne etapy przekształcenia terenu i obiektów po byłej kopalni »Saturn« już za nami. Przekształcenia i adaptacje budynków do nowych funkcji zostały zauważone jako przykłady udanej rewitalizacji poprzemysłowej znacznie poza granicami Czeladzi i w ogóle naszego regionu.

Baszta szybowa oraz budynek maszyny wyciągowej »Saturna« zyskają nowe życie

Rozpoczęła się rozbiórka dachu i górnej części murów baszty szybu numer II byłej kopalni. Badania wykazały, że jej ściany osiadły w niestabilnym gruncie, co w połączeniu ze stabilnością wewnętrznej klatką szybu, która nie odkształciła się wcale, doprowadziło do sporego pęknięcia ścian u samej góry. To okolice miejsca, gdzie mury zewnętrzne łączą się z klatką. Odkształceniu uległy między innymi także pomosty i kilka innych, drobniejszych elementów. Po rozebraniu odkształconych fragmentów wykonawca odtworzy je w formie możliwe zbliżonej do stanu pierwotnego, uwzględniając oczywiście powstałe przemieszczenia. Większość elementów pozostanie oryginalna, ale część musi zostać wykonana powtórnie. W rewitalizowanym obiekcie jedną z atrakcji będą metalowe schody w kształcie spiralnym.

Wyremontowany zostanie też sąsiadujący z basztą szybową budynek maszyny wyciągowej. To w nim mieścił się napęd dźwigu pracującego w szybie, który przekazywany był za pomocą stalowych lin przez wielkie koła. Wszystko to zostanie odtworzone, choć w tym przypadku nie jest dostępna dokumentacja techniczna i fotograficzna, toteż jak wszystko wyglądało będzie trzeba dopiero zbadać. Warto tu nadmienić, że przy poprzednich etapach rewitalizacji »Saturna« radami i dociekaniami historycznymi służyli amatorscy badacze przeszłości, których uwagi okazywały się bezcenne.

Czeladź-Zarzecze. Kopalnia »Saturn« – wieża szybu. Przed remontem. 18 maja 2026
Czeladź-Zarzecze. Kopalnia »Saturn« – wieża szybu. Przed remontem. 18 maja 2026

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się na nasz biuletyn informacyjny!

Modelowa rewitalizacja obiektów poprzemysłowych

Dotychczas zakończono rewitalizację kilku obiektów oraz części terenu dawnej kopalni węgla kamiennego »Saturn« na czeladzkim Zarzeczu. Najważniejsze z nich to:

  • willa dyrektorska przy ulicy Bolesława i Władysława Dehnelów 10 czyli tak zwany pałac pod filarami — obecnie to siedziba Muzeum »Saturn«;
  • część kompleksu przy ulicy Dehnelów 45, w tym:
    • była kopalniana elektrownia, w której działa Galeria Sztuki Współczesnej »Elektrownia«,
    • budynki dawnych warsztatów elektrycznych i transformatorowni, które przekształcono na Centrum Usług Społecznych i Aktywności Lokalnej »Saturn«,
    • zespół dawnej cechowni, łaźni, szatni i części administracyjnej czyli największy zrewitalizowany obiekt kompleksu; mieszczą się tam mediateka oraz Centrum Dziedzictwa Górnictwa Węglowego w Zagłębiu, wraz z wystawą Górnicza Tożsamość Zagłębia”.

Trwają natomiast prace w:

  • budynku dawnej kopalnianej straży pożarnej przy ulicy Dehnelów
  • budynku dawnych warsztatów mechanicznych, który jest przebudowywany na cele niewielkiej, krytej pływalni.

Poza budynkami przekształceniom podlega też teren pokopalniany. Trwają obecnie prace nad budową ulicy w głównym pokopalnianym kompleksie.

Czeladź-Zarzecze. Kopalnia »Saturn« – wieża szybu. Początek remontu. 18 maja 2026
Czeladź-Zarzecze. Kopalnia »Saturn« – wieża szybu. Początek remontu. 18 maja 2026

Pomóż nam stworzyć najlepszy portal dla Zagłębia Dąbrowskiego. Weź udział w krótkiej ankiecie – odpowiedz na pytania. Z góry dziękujemy!

Czeladź-Zarzecze. Ulica Alfreda Biedermanna. Fragment do budowy – stan obecny. Kwiecień 2026

Może Cię zainteresować:

W Czeladzi powstanie nowa ulica. W praktyce, bo w teorii już dawno jest. Koniec klepiska i krzywych kawałków betonu już wkrótce

Autor: Robert Lechowski

13/04/2026

Czeladź. Obszar byłej kopalni Saturn. Wizualizacja rewitalizacji warsztatów mechanicznych poprzez adaptację na krytą pływalnię. Rok 2019.

Może Cię zainteresować:

Czeladź. Miasto będzie mieć nowy basen. Kryta pływalnia w budynku warsztatów mechanicznych dawnej kopalni „Saturn”

Autor: Robert Lechowski

07/02/2025

«Muzeum Saturn» w Czeladzi. Muzeum Zagłębiowskiego Górnictwa Węglowego w dawnej cechowni. Prezentacja prasowa przed otwarciem. 2 grudnia 2025.

Może Cię zainteresować:

W Barbórkę otwarcie nowej wystawy w «Saturnie». Widzieliśmy i jesteśmy pod wrażeniem. A to nie koniec rewitalizacji imponującego obiektu. GALERIA

Autor: Robert Lechowski

02/12/2025

Reklama