Hans Dreier - zbrodniarz z Gestapo Kattowitz. Tak więzień Auschwitz zapamiętał kata Zagłębia

Podczas II wojny światowej więzień KL Auschwitz Jiří Wehle osobiście zetknął się z funkcjonariuszami gestapo, uczestniczącymi w zagładzie zagłębiowskich Żydów. Najbardziej złowieszczą postacią spośród nich był Hans Dreier.

Wikimedia Commons/Yad Vashem archives
Sosnowiec Ghetto liquidation

W 1944 roku do siedziby śląskiej centrali gestapo w Katowicach, mieszczącej się przy ówczesnej Strasse der SA 49 (dziś ulica Powstańców 31) przyjeżdża transport więźniów obozu oświęcimskiego. Znajdują się w niej członkowie niewielkiej brygady roboczej, skierowani tam do niewolniczej pracy. Członkiem tej brygady, nazwanej Sonderkommando Kattowitz, jest Żyd nazwiskiem Jiří Wehle.

Więzień Auschwitz i zbrodniarze z gestapo

Pochodzący z Pragi Wehle uważnie obserwuje funkcjonariuszy gestapo, z którymi się styka, pracując w gmachu przy Powstańców. Nieraz pod okiem samego osławionego szefa Staatpolizeileitstelle Kattowitz, SS-Obersturmbannführera Johannesa Thümmlera. Wehle drży wtedy o swoje życie, gdyż z brutalnym Thümmlerem żartów nie ma - więźniowie są dlań nikim. Ale Wehlemu udaje się przetrwać. A po wojnie okazuje się, że pamięć ma dobrą. W 1966 Okręgowa Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich w Krakowie otrzymuje odeń przesyłkę z dwoma bezcennymi relacjami naocznego świadka. Pierwsza dotyczy samego Thümmlera, druga zaś jego podkomendnych. Wśród zbrodniarzy opisanych przez Wehlego pojawiają się także odpowiedzialni za zbrodnie na zagłębiowskich Żydach i ich deportację do niemieckiego obozu zagłady w Oświęcimiu.

Dreier: rabunek, korupcja i podłość

Szczególnie złowieszczym z nich był Hans Dreier, komisarz gestapo w Sosnowcu. To on kierował działaniami, mającymi na celu wysiedlenie i wyniszczenie żydowskiej ludności Sosnowca, Będzina i Jaworzna. Wehle charakteryzuje go następująco:

SS-Hauptsturmführer Dreyer (tak w oryginale - T.B.) prowadził wydział żydowski. Wraz z innymi urzędnikami Peikertem, Lindnerem i in. przeprowadzał systematyczną ewakuację żydów z Katowic, Sosnowca i innych miast górnośląskich do komór gazowych. Przy tej okazji wszyscy skrzętnie okradali swoje ofiary. Według informacji, które wówczas uzyskaliśmy, Dreyer za ½ kg złota i odpowiednią ilość wódki godził się opuścić z żądanego kontyngentu 5000 żydów, wysyłanych do Oświęcimia, nawet połowę; inna sprawa, ze za parę dni wysłał tych żydów mimo okupu do Oświęcimia.

Wehle dodaje też:

Katowickie gestapo organizowało dosłowne łapanki na żydów, którzy chcieli ujść śmierci przez ukrywanie się u polskiej ludności, w leśnych kryjówkach itp. Do tych łapanek byli włączani również członkowie policji porządkowej i kryminalnej, którzy podlegali gestapo, ewentualnie dowódcy Thümmlerowi. Organem nakazującym te akcje był dowódca gestapo dr Thümmler, organem wykonawczym wydział Dreyera.

Zbrodniczy Dreier to postać dobrze, choć nie w pełni znana historykom. Ten człowiek był odpowiedzialny za cały szereg zbrodni. Wysiedlał, selekcjonował i wysyłał Żydów na śmierć w obozie zagłady. Brał udział w likwidacji zagłębiowskich gett. Nakazywał publiczne egzekucje.
O kacie Zagłębia - bo tak bez najmniejszej przesady można go nazwać - wkrótce napiszemy więcej.


czytaj więcej:

Bukowa Góra w Lipcu 2022 01

Tajemnice Bukowej Góry. Są nowe odkrycia! I nowe zagadki

Edward Gierek i Jerzy Ziętek

Gierek, Zagłębie i Śląsk. Czym zapisał się w ich historii?

Pomnik armii czerwonej wyburzony

Pomniki Armii Czerwonej zostały wyburzone

Odnaleziony sztandar Armii Krajowej

Sztandar weteranów AK odnaleziony. To cenny symbol tradycji

Odłupek w jednej z próbek z Bukowej Góry

Megality w Dąbrowie. Te głazy obrobili i ustawili ludzie!

Jail 4712885 1920

Przedwojenne historie, czyli kryminalne Zagłębie 90 lat temu

Kopalnia Saurn w Czeladzi przed wybuchem I wojny światowej - zadaniem nowych władz było także zapewnienie Polsce dostaw węgla z Zagłębia

Zagłębie w listopadzie 1918. O nowej polskiej władzy