Wydarzenia będą odbywać się głównie w murach oraz parku pałacu Mieroszewskich, a kulminacyjny moment przeniesie się na będzińskie bulwary. Organizatorzy stawiają przed sobą jasny cel: chcą pokazać, że lokalne dziedzictwo to nie skansen, ale żywa tkanka, która może inspirować współczesnych mieszkańców do odkrywania własnych korzeni.
Debata o tożsamości i pamięć kobiet
Świętowanie rozpocznie się w poniedziałek, 22 czerwca o godzinie 17:00, kuratorskim oprowadzaniem etnolog Kornelii Machury po wystawie „Światy utkane”. Tego samego popołudnia ruszy akcja międzypokoleniowego haftowania tradycyjnej, zagłębiowskiej makatki.
Wtorek, 23 czerwca, upłynie pod znakiem refleksji teoretycznej. O godzinie 10:00 w pałacu Mieroszewskich rozpocznie się konferencja pod hasłem „Po co nam tradycja? Jeśli nie wiesz skąd pochodzisz, nie wiesz dokąd zmierzasz”. Badacze i praktycy spróbują odpowiedzieć na pytanie, jak współcześnie redefiniować regionalne dziedzictwo. Profesor Kinga Czerwińska z Uniwersytetu Śląskiego zanalizuje, czy dawne obyczaje są dla nas obciążeniem, czy raczej kapitałem kulturowym. Z kolei przedstawiciele Stowarzyszenia „Serfenta” przyjrzą się rzemiosłu z perspektywy rynkowej i użytkowej, pytając o to, co plecionkarstwo czy tkactwo mogą dać człowiekowi w XXI wieku.
Ważnym punktem sesji będzie wystąpienie historyczki sztuki Małgorzaty Hałasik, która przypomni postać Marii Nogajowej z Czeladzi. Prelekcja skupi się na roli kobiet w przekazywaniu artystycznych tradycji Zagłębia Dąbrowskiego. Konferencyjny blok zamknie etnolog Kornelia Machura rozważaniami o tym, w jaki sposób odczytujemy dziś ślady przeszłości w codziennym życiu.
Rękodzieło na żywo i praktyka dla każdego
Organizatorzy nie poprzestają jednak na teorii. Od wtorku do soboty pałacowe przestrzenie zamienią się w otwarte pracownie rzemieślnicze. To szansa, by pod okiem specjalistów sprawdzić, jak wymagające bywają tradycyjne techniki tworzenia przedmiotów użytkowych i ozdobnych.
We wtorkowe popołudnie, między 15:00 a 19:00, mistrzyni Grażyna Tokar oraz Agnieszka Liguzińska-Chudzicka poprowadzą warsztaty koronki klockowej przeznaczone dla dorosłych. Środa, 24 czerwca, upłynie pod hasłem „Wątki wspólne”. Przedpołudnie zarezerwowano dla uczniów szkół podstawowych, którzy podczas zamkniętych warsztatów prowadzonych przez Kornelię Machurę poznają podstawy haftu zagłębiowskiego. Od 15:30 dorośli będą mogli natomiast opanować tradycyjne techniki plecionkarskie wraz ze Stowarzyszeniem „Serfenta”.
Czwartek przyniesie zmianę dynamiki. O godzinie 16:00 rozpoczną się trzygodzinne warsztaty tańców zagłębiowskich dla młodzieży i dorosłych, które poprowadzi Zespół Pieśni i Tańca „Gołowianie”. Piątek z kolei zaproponuje powrót do historii sztuki regionalnej. O godzinie 17:00 Małgorzata Hałasik przybliży losy i dorobek legendarnej Grupy Zagłębie. Warto pamiętać, że na większość warsztatów rękodzielniczych i tanecznych obowiązują wcześniejsze zapisy telefoniczne pod numerem 32 267 77 07 (wewnętrzny 22).
Sobotni finał nad wodą
Kulminacja obchodów nastąpi w sobotę, 27 czerwca. Dzień rozpocznie się o godzinie 12:00 w parku przy pałacu Mieroszewskich ostatnią szansą na naukę haftu dla dorosłych w ramach zajęć „Nić tradycji”.
Prawdziwe widowisko zaplanowano jednak na wieczór na bulwarach nad Czarną Przemszą. Od godziny 17:00 ruszy tam plenerowe wydarzenie „Tam, gdzie płynie Przemsza – rzeka jako nośnik tradycji i spotkań kultur”. We współpracy z Miejską i Powiatową Biblioteką Publiczną im. S. Żeromskiego w Będzinie oraz Kołem Gospodyń Wiejskich odtworzony zostanie słowiański rytuał nocy świętojańskiej. Na wodzie pojawią się wianki, a tłem dla międzypokoleniowego spotkania mieszkańców będą tradycyjne pieśni.
Święto kultury zagłębiowskiej zamknie o godzinie 19:00 koncert gwiazdy wieczoru – zespołu Dikanda. Szczecińska formacja folkowa, znana ze swoich widowiskowych, pełnych energii występów czerpiących z muzyki grup etnicznych całego świata, ma być mocnym, dynamicznym akcentem kończącym jubileuszowe wydarzenia. Dla mieszkańców Będzina i całego regionu to okazja, by zobaczyć, jak dawne tradycje płynnie łączą się ze współczesną energią i ekspresją.
